ფრენის კომპენსაცია მგზავრს გარკვეულ შემთხვევებში შეიძლება ეკუთვნოდეს, როდესაც რეისი მნიშვნელოვნად დაგვიანდა, გაუქმდა ან მგზავრს ბორტზე ასვლაზე უარი უთხრეს. ამიტომ, როდესაც aviabiletebi უკვე შეძენილი გაქვთ, სასარგებლოა იცოდეთ არა მხოლოდ ფრენის პირობები, არამედ ისიც, რა უფლებები გაქვთ რეისის შეფერხების შემთხვევაში. ევროკავშირის წესებით, შესაბამის შემთხვევებში კომპენსაციის ოდენობა შეიძლება იყოს 250, 400 ან 600 ევრო და ის ავიაბილეთის ფასზე არ არის დამოკიდებული.
თუმცა ყველა დაგვიანება ან გაუქმება ავტომატურად კომპენსაციას არ ნიშნავს. მნიშვნელობა აქვს მარშრუტს, რეისის ოპერატორ ავიაკომპანიას, საბოლოო დანიშნულების ადგილზე დაგვიანების ხანგრძლივობასა და შეფერხების მიზეზს. ქვემოთ განვიხილავთ, როდის მოქმედებს ევროკავშირის მგზავრთა უფლებების წესები, რამდენია შესაძლო კომპენსაცია და რა უნდა გააკეთოთ რეისის შეფერხების შემთხვევაში.
რა შემთხვევაში შეიძლება გეკუთვნოდეთ ფრენის კომპენსაცია
ფრენის კომპენსაცია ძირითადად სამ შემთხვევას უკავშირდება:
დაგვიანება. კომპენსაციის საკითხისთვის მნიშვნელოვანია საბოლოო დანიშნულების ადგილზე ჩასვლის დაგვიანება. თუ საბოლოო დანიშნულების ადგილზე 3 საათით ან მეტით გვიან ჩახვედით, შესაძლოა კომპენსაციის უფლება გქონდეთ, თუ შეფერხება განსაკუთრებული გარემოებით არ იყო გამოწვეული.
გაუქმება. რეისის გაუქმებისას მგზავრს შეიძლება ჰქონდეს თანხის დაბრუნების ან ალტერნატიული მარშრუტის არჩევის უფლება. დამატებითი ფულადი კომპენსაციის საკითხზე კი მნიშვნელობა აქვს, რამდენი ხნით ადრე შეგატყობინეს გაუქმება, რა ალტერნატიული რეისი შემოგთავაზეს და იყო თუ არა მიზეზი განსაკუთრებული გარემოება.
ბორტზე ასვლაზე უარი. თუ მგზავრი დროულად გამოცხადდა, ყველა აუცილებელ მოთხოვნას აკმაყოფილებდა, მაგრამ მისი ნების საწინააღმდეგოდ ბორტზე ასვლაზე უარი უთხრეს, მაგალითად ადგილების გადაჭარბებული გაყიდვის გამო, შესაბამის შემთხვევებში შეიძლება წარმოიშვას კომპენსაციისა და დახმარების უფლება.
როდის ვრცელდება ევროკავშირის წესები ქართველ მგზავრზე
მგზავრის მოქალაქეობა გადამწყვეტი არ არის. მნიშვნელოვანია, საიდან იწყება რეისი და რომელი ავიაკომპანია ასრულებს მას.
ევროკავშირის მგზავრთა უფლებების წესები მოქმედებს ევროკავშირის აეროპორტიდან გამავალ რეისებზე ავიაკომპანიის ეროვნების მიუხედავად. თუ რეისი ევროკავშირის გარეთ იწყება და ევროკავშირში სრულდება, EU261-ის მოქმედებისთვის მნიშვნელობა აქვს, ასრულებს თუ არა რეისს ევროკავშირის ავიაკომპანია.
ქართველი მგზავრისთვის ეს პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ ევროკავშირის ქვეყნიდან საქართველოში დაბრუნებისას EU261 შეიძლება მოქმედებდეს არაევროკავშირის ავიაკომპანიაზეც. საქართველოდან ევროკავშირში გამგზავრებისას კი EU261-ის გამოყენებისთვის, როგორც წესი, საჭიროა რეისს ევროკავშირის ავიაკომპანია ასრულებდეს. კონკრეტული მარშრუტის შემთხვევაში დაფარვა ინდივიდუალურად უნდა შემოწმდეს.
რამდენია ფრენის კომპენსაცია
EU261-ის ფარგლებში კომპენსაციის ძირითადი ოდენობა ფრენის მანძილზეა დამოკიდებული და არა იმაზე, რა გადაიხადეთ ბილეთში.
| ფრენის კატეგორია | კომპენსაცია |
|---|---|
| 1 500 კმ-მდე | €250 |
| ევროკავშირის შიგნით 1 500 კმ-ზე მეტი | €400 |
| სხვა რეისები 1 500-დან 3 500 კმ-მდე | €400 |
| სხვა რეისები 3 500 კმ-ზე მეტი | €600 |
დაგვიანების შემთხვევაში კომპენსაციის საკითხი, როგორც წესი, ჩნდება, როდესაც საბოლოო დანიშნულების ადგილზე მინიმუმ 3 საათით გვიან ჩადიხართ და შეფერხება განსაკუთრებული გარემოებით არ არის გამოწვეული. გარკვეულ შემთხვევებში ალტერნატიული მარშრუტისა და საბოლოო დაგვიანების ხანგრძლივობის მიხედვით კომპენსაციის ოდენობა შეიძლება შემცირდეს.
გაუქმების შემთხვევაში 14-დღიანი წესი მნიშვნელოვანია, თუმცა მხოლოდ ის არ განსაზღვრავს კომპენსაციის უფლებას. მნიშვნელობა აქვს იმასაც, რა ალტერნატიული რეისი შემოგთავაზათ ავიაკომპანიამ და რა იყო გაუქმების მიზეზი.
რა არის განსაკუთრებული გარემოება
განსაკუთრებული გარემოება არის ისეთი მოვლენა, რომელიც ავიაკომპანიის კონტროლს სცდება და რომლის თავიდან აცილებაც ყველა გონივრული ზომის მიღების მიუხედავად შეუძლებელი იყო.
ასეთ გარემოებებად შეიძლება ჩაითვალოს საჰაერო მოძრაობის მართვის გადაწყვეტილებები, პოლიტიკური არასტაბილურობა, არასასურველი მეტეოროლოგიური პირობები და უსაფრთხოების რისკები. ამასთან, თვითმფრინავის ტექნიკური პრობლემების უმეტესობა და ავიაკომპანიის საკუთარი თანამშრომლების შიდა გაფიცვა, როგორც წესი, განსაკუთრებულ გარემოებად არ განიხილება.
მხოლოდ განსაკუთრებული გარემოების დასახელება საკმარისი არ არის. კონკრეტული შემთხვევის შეფასებისას მნიშვნელოვანია კავშირი ამ გარემოებასა და რეისის შეფერხებას შორის და ისიც, შესაძლებელი იყო თუ არა შეფერხების თავიდან აცილება გონივრული ზომების მიღებით.
როდის ეკუთვნის მგზავრს კვება, სასტუმრო და სხვა დახმარება
ფულადი კომპენსაცია და აეროპორტში დახმარების უფლება ერთმანეთისგან განსხვავებული საკითხებია. გარკვეული ხანგრძლივობის დაგვიანებისას მგზავრს შეიძლება ეკუთვნოდეს საკვები და სასმელი ლოდინის დროის შესაბამისად, ხოლო თუ ღამის გათევა გახდა საჭირო, სასტუმრო და ტრანსპორტი აეროპორტსა და საცხოვრებელს შორის.
დაგვიანებისას დახმარების უფლების წარმოშობის დრო ფრენის მანძილზეა დამოკიდებული. სხვადასხვა კატეგორიის რეისისთვის შესაბამისი ზღვარი შეიძლება იყოს 2, 3 ან 4 საათი. 5 საათისა და მეტი დაგვიანებისას კი მგზავრს გარკვეულ პირობებში ბილეთის თანხის დაბრუნების არჩევანიც აქვს.
თუ ავიაკომპანია შესაბამის დახმარებას ადგილზე არ უზრუნველყოფს და ხარჯის გაწევა თავად გიწევთ, შეინახეთ ქვითრები და სხვა გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტები.
რა გავაკეთოთ ჯერ კიდევ აეროპორტში
რეისის შეფერხებისას დოკუმენტებისა და ინფორმაციის შენახვა შემდგომი მოთხოვნის განხილვას მნიშვნელოვნად ამარტივებს.
- მოითხოვეთ ინფორმაცია შეფერხების მიზეზის შესახებ.
- შეინახეთ ფრენის დოკუმენტები – ჩასხდომის ბარათი და ავიაბილეთი.
- გადაუღეთ ფოტო საინფორმაციო ტაბლოს, თუ მასზე რეისის დაგვიანება ან გაუქმება ჩანს.
- ჩაინიშნეთ საბოლოო დანიშნულების ადგილზე რეალური ჩასვლის დრო.
- შეინახეთ ყველა ქვითარი, თუ შეფერხების გამო კვების, სასტუმროს ან ტრანსპორტის ხარჯის გაწევა მოგიწიათ.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შეფერხების მიზეზი, რადგან კომპენსაციის საკითხის გადაწყვეტისას სწორედ ის შეიძლება გახდეს ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი.
როგორ მოვითხოვოთ ფრენის კომპენსაცია
მოთხოვნა პირველ რიგში შესაბამის ავიაკომპანიას უნდა წარედგინოს. განაცხადში მიუთითეთ რეისის ნომერი, თარიღი, მარშრუტი, ჯავშნის მონაცემები და შეფერხების დეტალები.
თუ ავიაკომპანიისგან პასუხი არ მიგიღიათ ან უარი დაუსაბუთებლად მიგაჩნიათ, შეგიძლიათ მიმართოთ შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს ან ისარგებლოთ სპეციალიზებული სერვისით, რომელიც მოთხოვნის წარმოებაში დაგეხმარებათ. შემთხვევის შესამოწმებლად და მოთხოვნის გასაგზავნად შეგიძლიათ შეავსოთ განაცხადი ონლაინ.
მოთხოვნის წარდგენის ვადები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება, ამიტომ საქმის დიდი ხნით გადადება არ ღირს.
შეცდომები, რომლებიც არ უნდა დაუშვათ
ვაუჩერის პირობების შეუმოწმებლად მიღება. თუ ავიაკომპანია თანხის ნაცვლად ვაუჩერს გთავაზობთ, წინასწარ შეამოწმეთ მისი ღირებულება, მოქმედების ვადა და გამოყენების პირობები.
დოკუმენტების დაკარგვა. ჩასხდომის ბარათი, ავიაბილეთი, ავიაკომპანიის შეტყობინებები და ხარჯების ქვითრები შეინახეთ მანამ, სანამ საკითხი საბოლოოდ არ დასრულდება.
უარის მიზეზის შეუმოწმებლობა. ავიაკომპანიის უარის შემთხვევაში ნახეთ, კონკრეტულად რა მიზეზია მითითებული და რა მტკიცებულებას ეყრდნობა. თუ პასუხი დაუსაბუთებლად მიგაჩნიათ, შესაძლებელია შესაბამის ეროვნულ ორგანოს ან დავის გადაწყვეტის სხვა მექანიზმს მიმართოთ.
შეიძლება თუ არა ძველ რეისზე კომპენსაციის მოთხოვნა
თუ ბოლო წლებში რომელიმე რეისი მნიშვნელოვნად დაგიგვიანდათ, გაუქმდა ან ბორტზე ასვლაზე უარი გითხრეს, შეიძლება ღირდეს იმის შემოწმება, ექვემდებარებოდა თუ არა კონკრეტული შემთხვევა EU261-ს და მოქმედებს თუ არა მოთხოვნის წარდგენის ვადა.
ჯავშნის ეტაპზე სხვადასხვა ვარიანტის შედარების შესახებ დამატებითი ინფორმაცია შეგიძლიათ ნახოთ სტატიაში როგორ დავჯავშნოთ ავიაბილეთები ხელსაყრელ ფასად.
